Dyskryminacyjne modele wykrywania zagrożeń w działalności gospodarczej

autor: Bartosz Szyma

Modele wczesnego ostrzegania przed zagrożeniami w działalności gospodarczej, tzw modele predykcji bankructwa, powstają na styku finansów i statystyki. Znaczenie możliwości wcześniejszego wykrycia przedsiębiorstw potencjalnie zagrożonych bankructwem wydaje się nie do przecenienia, szczególnie biorąc pod uwagę „gorące lata” 2007-2009.

Znaczenie i przydatność modeli zwiększa się ze względu na wzrastające tempo przemian cywilizacyjnych i procesy globalizacji. Zainteresowanie przewidywaniem bankructw znacząco wzmaga się w latach kryzysu (jak np. 2007-2009, czy bessa internetowa z roku 2000). Dla inwestora indywidualnego stosowanie modeli dyskryminacyjnych może być dodatkowym źródłem informacji o firmie, a jednocześnie dzięki wykorzystaniu znanych wskaźników, nie zajmuje wiele czasu, dzięki czemu wykorzystanie modeli może się odbywać w trakcie standardowej analizy wskaźnikowej.

Rys historyczny:
Problematyka wczesnego ostrzegania przed bankructwem pojawiła się w Stanach Zjednoczonych już na przełomie lat 20tych i 30tych XX wieku. Przełom w badaniach przyniosły wyniki pracy E. Altmana, który pod koniec lat 60 tych XX wieku w Stanach Zjednoczonych opracował modele, które pozwalały na skuteczną identyfikację zagrożonych przedsiębiorstw. Lata 90 i czasy obecne, to przede wszystkim modele wykorzystujące sieci neuronowe i sztuczną inteligencję (tzw. modele ekspertowe).
Badanie firm zagrożonych upadkiem w Polsce ma bardzo krótką historię – pierwsze prace w tym zakresie przeprowadziła dopiero w 1994 roku E. Mączyńska. Od 1997 do dzisiaj trwają badania nad zjawiskiem bankructwa w PAN.

Przykładowe modele :

Model Altmana:

Wskaźnik Altmana dla firm, dla których nie można określić ich wartości rynkowej

Z= 6,56*X1 + 3,26*X2 + 6,72*X3 + 1,05*X4
Interpretacja otrzymanej wartości wskaźnika Z jest następująca…

[...]

Jest to tylko krótki fragment artykułu „Dyskryminacyjne modele…” -

- całość znajduje się w Equity Magazine nr.1