Obligacje korporacyjne i komunalne

Gra warta ryzyka?

autor: Marek Budzyński

W drugim numerze Equity Magazine opisałem podstawy obligacji skarbowych, które emitowane są przez polski rząd. Dzisiaj będę kontynuować ten temat – zajmiemy się obligacjami korporacyjnymi i komunalnymi. Postaram się odpowiedzieć na pytanie dlaczego firmy i miasta emitują obligacje, jakie są wady i zalety inwestowania w obligacje tego typu oraz w jaki sposób można je nabyć w kraju nad Wisłą.

Dlaczego firmy i samorządy emitują obligacje? Powód jest prosty: aby zdobyć pieniądze potrzebne najczęściej na działalność inwestycyjną. Oczywiście fundusze można zdobyć w inny sposób, na przykład poprzez zaciągnięcie kredytu bankowego (samorządy i firmy), bądź np. poprzez emisję akcji (firmy). Dlaczego więc podmioty wybierają właśnie obligacje?

Oto kilka powodów
• W przeciwieństwie do kredytów, obligacje nie potrzebują zabezpieczenia, którego wymagają banki, co wiąże się z dodatkową pracą i kosztami (wpisy do hipotek itd.).
• Nie jest się zdanym na łaskę banku, który może odmówić nam kredytu.
• Łatwiej uzyskać środki z emisji obligacji na inwestycje, które są innowacyjne, ponieważ banki z reguły nieufnie podchodzą do takich przedwsięwzięć, a procedura ich uzyskania jest trudna, skomplikowana, ustalana indywidualnie i na konkretne zadania.
• Posiadają większą elastyczność niż kredyt – obligacje emitowane są w transzach np. co miesiąc, umożliwiając korzystniejsze dla podmiotu warunki spłaty. Łatwiej jest spłacić kilka razy w ciągu roku niewielką sumę zadłużenia, niż kredyt bankowy na raz.
• Emisję można skierować do konkretnego podmiotu, bądź do bardzo ograniczonego lub  szerokiego grona inwestorów (emisja publiczna).
• Krótki czas oczekiwania na środki finansowe. W przypadku posiadania doświadczenia w emisjach każda kolejna przebiega coraz sprawniej, a środki znajdują się praktycznie zaraz po jej zakończeniu na kontach podmiotu.
• Efekt marketingowy. Jest to swoista promocja samorządu bądź firmy, która może przyciągnąć dodatkowy kapitał do miasta lub przedsiębiorstwa (kto pamięta telewizyjne reklamy obligacji miasta Poznania, czy też Warszawy?).
• Obligacje są bardziej elastyczne. Ponieważ istnieje kilka rodzajów obligacji (zerokuponowe, wypłacające odsetki co kwartał, na koniec itd.), podmiotowi emitującemu obligacje znacznie łatwiej jest zaplanować budżet. Przedsiębiorstwo może zamienić obligacje na akcje danej firmy jeżeli uzna, że to jest dla niej bardziej korzystne (jeżeli obligacja to uwzględnia).

Jak widać obligacje są instrumentem znacznie bardziej elastycznym niż kredyty bankowe. Ich mała  popularność spowodowana jest brakiem świadomości zarówno wśród inwestorów jak i firm, i miast. Dla porównania w USA przedsiębiorstwa głównie finansują się za pomocą obligacji, a użycie kredytu bankowego należy do rzadkości.

Plusy i minusy inwestowania w obligacje

Zacznijmy od zalet:
• Oferują wyższe oprocentowanie niż instrument bazowy (np: WIBOR). Na obligacjach nie zarobisz tyle ile możesz zarobić na akcjach, ale na pewno ochronią Twoje pieniądze przed inflacją i zapewnią jeszcze kilka procent zysku.
• Niektóre obligacje potrafią dać zarobić powyżej 15% w skali roku. Niesie to za sobą duże ryzyko (dlaczego firma oferuje aż tyle?), ale istnieje taka możliwość.
• Na obligacjach można zarabiać nie tylko na odsetkach – jeżeli jest to instrument notowany na giełdzie możemy zyskać sprzedając obligacje po wyższej cenie.
• Różne terminy wypłaty odsetek (kwartalnie, półrocznie itd.) pozwalają zapewnić sobie stały przypływ żywej gotówki.
• Obligacje o stałym oprocentowaniu i zerokuponowe umożliwiają konstruowanie bardziej skomplikowanych instrumentów finansowych z wykorzystaniem opcji bądź kontraktów, tworząc coś na wzór lokat strukturyzowanych.

A jakie są wady?
• Ryzyko bankructwa (utraty płynności finansowej) emitenta. Jest to najpoważniejsze ryzyko dotyczące obligacji. Szczególnie w obecnych czasach, kiedy mówi się o dużej wysokości zadłużenia, a nawet możliwości bankructwa państwa. W 2009 roku było 15 gmin i jeden powiat, który przekroczył ustawowy limit zadłużenia (który wynosi 60% ich dochodów). Ryzyko istnieje, dlatego jeżeli…

[...]

Jest to tylko krótki fragment artykułu

“Obligacje korporacyjne i komunalne”

– całość znajduje się w Equity Magazine nr.4