Opcje waniliowe dla eksportera

autor: Dariusz Zając

Opcje waniliowe to najprostszy typ opcji, które dostępne są zarówno w bankach jak i u brokerów. Służą one zarówno do zabezpieczania się przed ryzykami wszelkiego rodzaju jak i do spekulacji.
Zasada ich działania jest dość prosta.

Eksporter to przedsiębiorca, który za swoje towary bądź usługi otrzymuje walutę obcą, którą musi następnie zamienić na walutę swojego kraju. W interesie eksportera jest zatem chronienie się przed spadkiem kursów walut obcych w stosunku do waluty swojego kraju. Kiedy waluta krajowa ulega osłabieniu, eksporter osiąga dodatkowe korzyści ze sprzedaży waluty obcej po coraz wyższym kursie.

Do zabezpieczania się przed spadkiem kursu walut obcych, eksporterzy wykorzystują opcje waniliowe PUT (kupują opcję sprzedaży PUT), która daje im prawo do sprzedania waluty nie taniej niż określony kurs (kurs wykonania opcji zwany strike). Za takie ubezpieczenie eksporter musi jednak zapłacić. Koszt ubezpieczenia to premia opcyjna1.

Przykład 1

Eksporter chce się ubezpieczyć przed spadkiem kursu EUR/PLN poniżej poziomu 3,9000 do września 2010. Aktualny kurs rynkowy EUR/PLN wynosi 4,0450. Za zakup opcji PUT mającej termin wygasania we wrześniu 2010 i cenę wykonania 3,9000, eksporter musi zapłacić 3 grosze. Nominał waluty do zabezpieczenia 1 mln EUR. Koszt zabezpieczenia (zapłacona premia) to 1 mln x 0,03 = 30 000 PLN. Efektywny kurs wymiany waluty wynosiłby w najgorszym przypadku 3,9000 – 0,0300 = 3,8700. Kurs efektywny zawsze będzie niższy od kursu rynkowego o 3 grosze.

Możliwe są trzy scenariusze zabezpieczenia:
• kurs pozostanie do września powyżej poziomu 3,9000
• kurs pozostanie do września poniżej poziomu 3,9000
• kurs będzie wynosił dokładnie 3,9000

Zakup opcji PUT przez eksportera

Jeśli kurs EUR/PLN utrzymywałby się powyżej poziomu 3,9000, to eksporter nie ma potrzeby korzystania z ubezpieczenia i sprzedaje walutę po kursie rynkowym. Jednocześnie zamyka (sprzedaje) podobny nominał opcji PUT. Powiedzmy, że eksporter ubezpieczył sprzedaż waluty o nominale 1 mln EUR. W momencie, gdyby sprzedał 500 000 EUR po kursie 4,2000, sprzedaje także 10 opcji PUT o nominale 50 000 EUR każda, odzyskując część zapłaconej premii opcyjnej. Taką transakcję eksporter może wykonać w dowolnym czasie życia opcji (czyli do września)2.

Eksporter może również nie zamykać (sprzedawać) opcji PUT. Jeśli kurs byłby powyżej 3,9000 w chwili wygasania opcji, opcje PUT po prostu znikną. Gdyby natomiast w chwili wygasania opcji kurs był poniżej 3,9000, a eksporter nie miałby już waluty do sprzedania, sprzedaż opcji PUT stanowiłby dodatkowy zysk.

Jeśli kurs znajdowałby się poniżej 3,9000, eksporter korzysta z ubezpieczenia i sprzedaje walutę po kursie 3,9000 (efektywny kurs 3,8700).
Jeśli kurs EUR/PLN nie zmieniałby się i utrzymywał na poziomie 4,0450, eksporter sprzedaje walutę po 4,04500 na rynku i pozbywa się posiadanych opcji PUT.
Eksporter może również nie zamykać (sprzedawać) opcji PUT. Jeśli kurs byłby powyżej 3,9000 w chwili wygasania opcji, opcje PUT po prostu znikną. Gdyby natomiast w chwili wygasania opcji kurs był…

[tekst zawiera liczne wykresy, widoczne dopiero w magazynie]

[...]

Jest to tylko krótki fragment artykułu

“Opcje waniliowe dla eksportera”

– całość znajduje się w Equity Magazine nr.3